Hititlerden Günümüze Gitar
Gitarin kökeninin ne kadar eskiye dayandigi konusunda birçok varsayim var, Ankara’daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde bulunan Hitit’lere ait bir kabartmada ve bunun yani sira, Asur’lara ait kabartmalarda da gitara benzeyen telli çalgilarin varligi bir gerçek Avrupa’ya gelis öyküsünde ise Iran ve Arap adlarina rastliyoruz Önce Iran yoluyla Arap dünyasina, Araplarin Ispanya’yi fethiyle de Avrupa’ya geçtigi yaygin bir saptama
Magrip ve Latin gitarlari 12 yüzyilda görülür 15 yüzyilda ise lavtaya dogru geliserek “Mandola” ya da “Mandora” adini alir Günümüz gitarinin ana çizgilerinin olustugu bu yüzyilda Latin gitari, mizrapli Vihuela olur Flemenk Vihuela’si ise Avrupa Lavtasi’ndan baska bir sey degildir
Tarihte somut olarak ilk kez, 14 yüzyilda, sekli fazla tanimlanmasada Guitern diye bir sazdan bahsedilir El Vihuelasi olarak 13 yüzyildan beri taninan bu çalgi, 1500’lerin sonuna dogru, bugünkü gitarin dogmasindaki ilk ipuçlarini verir
Ingiltere Kraliçesi I Elisabeth, sarayinda ve çevresinde daima müzikçilere yer vermesiyle taninir Ispanya Krali Sarlken’in oglu II Philiph, 1554’de Ingiltere Krali VIII Henry’nin kizi olan, Ingiltere ve Irlanda Kraliçesi Mary Tudor’la evlenir Bu çagda Lavtalir müziginin en güzel örnekleri verilir
John Dowland (1562 – 1626) zamaninin en büyük lavtacisidir
Gitar müzigi, 16 yüzyildan 18 yüzyila kadar ya Tabulatur (ses perdeleri yerine parmak pozisyonlarini gösteren nota yazim sistemi) biçiminde ya da alfabetik akor simgeleri sistemiyle yaziliyordu 1586 yilinda çikarilan ilk gitar metodu “Ispanyol Gitari” olarak adlandirilan bes çift telli çalgi içindir Daha onceki gitarlar dört, Vihuela ise alti çift tellidir Vihuela’dan sonra Barok Gitar devri yasayan bes çift; günümüzde kullanilan klasik gitarlar ise tek alti tellidir ve bunun 18 yüzyildan bu yana böyle oldugu Fernando Sor’un alti telli Romantik Gitar kullanmasiyla somutlanir 17 ve 18 yüzyillarda Italya ve Fransa’da gitar metodlarina rastlanir 18 yüzyilin sonunda IV Sarl’in himayesinde birçok gitarist yetisir Gelmis geçmis en büyük gitar ustalarindan birinin Niccolo Paganini oldugu söylenir Bu çalgiyi kemani kadar ustalikla çalmasinin yani sira, eserlerini bestelerken dizinin üzerinden hiç eksik etmediginden söz edilir
Bu arada Shubert, Berlioz, Diabelli, Gragnani, Carulli, Carcassi, Coste gibi bestecilerin ilgisini çeken gitar, onlarin dab u çalgi için eserler yazmasina neden olmustur 1778 – 1830 yillari arasinda yasayan Fernando Sor ise ayni dönemde Ispanya’da yetisen en önemli gitar ustasidir Fernando Sor’un, ögrencisi olarak pek çok guitarist yetistirmesinin yani sira, yazdigi sonatlar, varyasyonlar, fanteziler ve etütleri bugün bile birçok gitaristin dagarciginin bas kösesinde yer alir Besteci, gitari alti telli yaparak bugünkü gitarin temelini atar Ispanya’da, Sor’dan sonra Dionisia Aguada gibi bir gitar ustasi yetisir Daha sonra yine ayni dönemde Italya’da özellikle Beethoven’in hayranligini kazanan Mauro Giuliani (1781-1828) ismine rastlariz